मुंबई । Mumbai
भारतातील प्रसिद्ध उद्योगपती अनिल अंबानी यांच्या समोरील कायदेशीर अडचणी थांबण्याचे नाव घेत नसल्याचे चित्र दिसत आहे. अंमलबजावणी संचालनालयाने (ईडी) शुक्रवारी सकाळी अनिल अंबानी आणि रिलायन्स पॉवरशी संबंधित विविध संस्थांच्या कार्यालयांवर आणि निवासस्थानांवर धडक कारवाई केली. मुंबईतील सुमारे १० ते १२ वेगवेगळ्या ठिकाणांवर एकाच वेळी हे छापे टाकण्यात आले असून, यामुळे उद्योग जगतात मोठी खळबळ उडाली आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, या विशेष मोहिमेसाठी ‘ईडी’ने १५ पथके तयार केली होती. पहाटेपासूनच सुरू झालेल्या या कारवाईमध्ये रिलायन्स पॉवरशी संबंधित महत्त्वाच्या व्यक्तींची नोंदणीकृत कार्यालये आणि त्यांच्या खासगी मालमत्तांची कसून झडती घेण्यात आली. रिलायन्स पॉवरमधील संशयास्पद निधीचे हस्तांतरण आणि गुंतागुंतीचे आर्थिक व्यवहार या छाप्यांच्या केंद्रस्थानी असल्याचे सूत्रांकडून समजते. मात्र, या कारवाईबाबत अंमलबजावणी संचालनालयाने अद्याप अधिकृतपणे कोणतेही सार्वजनिक पत्रक प्रसिद्ध केलेले नाही.
अनिल अंबानी यांच्यावर तपास यंत्रणांनी कारवाई करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. रिलायन्स कम्युनिकेशन्स लिमिटेड (आरकॉम) शी संबंधित बँक फसवणूक प्रकरणाचा तपास करताना ‘ईडी’ने यापूर्वीच कडक पावले उचलली आहेत. या तपासाचा भाग म्हणून, मुंबईतील पाली हिल परिसरातील अनिल अंबानींचे अत्यंत महागडे आणि भव्य निवासस्थान ‘अॅबोड’ (Abode) तात्पुरते जप्त करण्यात आले आहे. या मालमत्तेची अंदाजे किंमत ३,७१६.८३ कोटी रुपये इतकी असल्याचे सांगण्यात येत आहे. ही जप्ती ‘मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायदा’ (PMLA), २००२ अंतर्गत करण्यात आली आहे. अहवालानुसार, या मालमत्तेचा ४७३.१७ कोटी रुपये किमतीचा एक हिस्सा यापूर्वीच जप्त करण्यात आला होता. अंमलबजावणी संचालनालयाच्या विशेष कार्य दलाने (STF) या संपूर्ण प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
केवळ ईडीच नव्हे, तर केंद्रीय अन्वेषण विभाग (CBI) देखील अनिल अंबानींच्या कंपन्यांच्या आर्थिक व्यवहारांची सखोल चौकशी करत आहे. गेल्या महिन्यातच सीबीआयने अंबानींच्या निवासस्थानांची आणि आरकॉमच्या कार्यालयांची झडती घेतली होती. बँक ऑफ बडोदाने दाखल केलेल्या एका तक्रारीवरून हा गुन्हा नोंदवण्यात आला आहे. या तक्रारीमध्ये गुन्हेगारी कट रचणे आणि बँकेची फसवणूक केल्याचे गंभीर आरोप करण्यात आले आहेत.
सीबीआयने दाखल केलेल्या एफआयआरनुसार, रिलायन्स कम्युनिकेशन्सने विविध बँकांकडून घेतलेले कर्ज नियमांचे उल्लंघन करून इतर संबंधित कंपन्यांकडे वळवण्यात आले. या फसव्या व्यवहारांमुळे बँक ऑफ बडोदाचे तब्बल २,२२० कोटी रुपयांहून अधिक नुकसान झाले आहे. कंपनीच्या खात्यांमध्ये फेरफार करून आणि आर्थिक नोंदी लपवून ही अनियमितता जाणीवपूर्वक करण्यात आल्याचे तपासात समोर आले आहे.
अलिकडच्या काळात झालेल्या या विविध शोधमोहिमां दरम्यान तपास यंत्रणांनी कर्ज व्यवहारांशी संबंधित अनेक महत्त्वपूर्ण कागदपत्रे आणि डिजिटल पुरावे जप्त केले आहेत. ही कागदपत्रे या मोठ्या आर्थिक घोटाळ्याचे धागेदोरे शोधण्यासाठी अत्यंत कळीची ठरू शकतात. एका बाजूला रिलायन्स पॉवरवरील नवे छापे आणि दुसऱ्या बाजूला आरकॉम प्रकरणातील मालमत्ता जप्ती, अशा दुहेरी संकटामुळे अनिल अंबानी यांच्या व्यावसायिक साम्राज्यासमोर मोठे प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
