मुंबई । Mumbai
मुंबईतील कबूतरखान्यांचा मुद्दा पुन्हा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. धार्मिक भावना, सार्वजनिक आरोग्य आणि न्यायालयीन निर्देश यांच्यातील समतोलाचा प्रश्न असताना आता जैन मुनी निलेशचंद्र यांनी बंद असलेले कबूतरखाने पुन्हा सुरू करण्याची मागणी केली आहे. मागणी मान्य न झाल्यास पायधुनी येथील पार्श्वनाथ जैन मंदिरासमोर आंदोलन आणि आमरण उपोषण करण्याचा इशारा त्यांनी दिल्याचे वृत्त आहे. दरम्यान, मनसे नेते संदीप देशपांडे यांनी या भूमिकेवर प्रतिक्रिया देत कायद्याचे पालन होणे आवश्यक असल्याचे म्हटले आहे.
निलेशचंद्र मुनी यांनी विधानसभा अध्यक्ष राहुल नार्वेकर यांची भेट घेतली. यावेळी मुंबईतील बंद करण्यात आलेले कबूतरखाने आणि कबूतरांना खाद्य देण्याच्या व्यवस्थेबाबत चर्चा झाल्याचे सांगण्यात येते. मागील आंदोलनाच्या वेळी देण्यात आलेल्या आश्वासनाची आठवण करून देत लवकर निर्णय न झाल्यास आंदोलनाचा मार्ग स्वीकारण्याचा इशारा त्यांनी दिला. या विषयावर २०२५ मध्ये मुंबईत मोठा वाद निर्माण झाला होता. दादर कबूतरखान्यासह शहरातील विविध ठिकाणी कबूतरांना खाद्य देण्याच्या प्रथेवरून जैन समाजाकडून आंदोलन करण्यात आले होते. त्याचवेळी काही संघटनांनी सार्वजनिक ठिकाणी कबूतरांना खाद्य देण्यास विरोध केला होता.
कबूतरांच्या विष्ठा आणि पिसांमुळे सार्वजनिक आरोग्यावर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांचा अभ्यास करण्यासाठी २०२५ मध्ये तज्ज्ञ समितीची प्रक्रिया सुरू झाली होती. त्यानंतर मुंबई महापालिकेने मानवी वस्तीपासून दूर असलेल्या ठिकाणी नियंत्रित पद्धतीने कबूतरांना खाद्य देण्याचा पर्याय पुढे केला. महापालिकेने चार ठिकाणी मर्यादित स्वरूपात खाद्य देण्यास परवानगी दिली होती. या ठिकाणी ठरावीक वेळेतच खाद्य देण्याची आणि व्यवस्थापनाची जबाबदारी स्वयंसेवी संस्थांवर ठेवण्यात आली होती. मात्र, जुन्या कबूतरखान्यांबाबतचा प्रश्न कायम राहिला आहे. त्यामुळे धार्मिक परंपरा आणि नागरिकांचे आरोग्य या दोन्ही बाजूंचा विचार करून निर्णय घेण्याची मागणी होत आहे.
निलेशचंद्र मुनी यांच्या इशाऱ्यावर प्रतिक्रिया देताना संदीप देशपांडे यांनी राज्य व्यवस्था कायद्याने चालते आणि कायद्यापुढे कोणीही नसल्याचे म्हटले. नागरिकांना एखाद्या व्यवस्थेमुळे त्रास होत असल्यास त्याबाबत नियमांनुसार निर्णय झाला पाहिजे, अशी त्यांची भूमिका आहे. दरम्यान, या प्रकरणात पुढील कायदेशीर आणि प्रशासकीय निर्णय काय होतो, तसेच निलेशचंद्र मुनी आंदोलनाबाबत पुढील भूमिका काय घेतात, याकडे मुंबईकरांचे लक्ष लागले आहे. सध्या हा विषय धार्मिक भावना, सार्वजनिक आरोग्य आणि प्रशासनाच्या नियमांशी संबंधित असल्याने पुढील घडामोडींना महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
