नवी दिल्ली वृत्तसंस्था | New Delhi
सध्या पश्चिम आशिया खंडातील परिस्थिती अतिशय संवेदनशील बनली आहे. इराण आणि इस्रायलमधील सुरू असलेल्या संघर्षामुळे हा प्रदेश युद्धाच्या उंबरठ्यावर येऊन ठेपला आहे. क्षेपणास्त्र हल्ले, विध्वंसक दृश्ये आणि सतत वाढणारा तणाव यामुळे लोकांची झोप उडाली आहे. पण आता, या जमिनीवरील संघर्षाच्या दरम्यान, निसर्गाने देखील इशारा दिला आहे. इराण इस्राईल हल्ल्यांदरम्यान आज इराणमध्ये भुकंपाचे धक्के जाणवले आहे.
स्थानिक वेळेनुसार रात्री 8:49 वाजता पहिला भूकंप झाला, ज्याची तीव्रता 5.1 मोजली गेली. हा भूकंप सेमनान शहरापासून 87 किलोमीटर दक्षिण-पूर्वेस नोंदवला गेला. त्यानंतर अवघ्या काही मिनिटांनी दुसरा भूकंप झाला, ज्याची तीव्रता 4.7 होती आणि तो सेमनानपासून 91 किलोमीटर दक्षिण-पूर्वेस नोंदवला गेला. या भूकंपांमुळे कोणतीही जीवितहानी किंवा मोठे नुकसान झाल्याची माहिती समोर आलेली नाही. मात्र, या भूकंपांच्या वेळेमुळे अनेक प्रश्न निर्माण झाले आहेत, कारण इस्रायल सध्या इराणच्या अणुऊर्जा केंद्रांवर सातत्याने हल्ले करत आहे.
इराण हा जगातील सर्वात भूकंपप्रवण देशांपैकी एक आहे कारण तो अल्पाइन-हिमालयीन भुकंपाच्या पट्ट्यात आहे. या प्रदेशात अरबी आणि युरेशियन टेक्टोनिक प्लेट्स एकमेकांवर आदळतात, ज्यामुळे वारंवार भूकंप होतात. या भागात दरवर्षी सुमारे २,१०० भूकंप होतात, त्यापैकी सुमारे १५ ते १६ भूकंप ५.० किंवा त्याहून अधिक तीव्रतेचे असतात. या आठवड्यात इराणमध्ये आणखी दोन भूकंप झाले आहेत, १९ जून रोजी काशमार (रझावी खोरेसन प्रांत) आणि १७ जून रोजी बोराजान (बुशेहर प्रांत) येथे, दोन्ही भूकंपांची तीव्रता ४.२ होती.
इराण ईस्रायलमधील संघर्षादरम्यान, भूकंपप्रवण भागांसह अनेक भागात इराणच्या लष्करी तुकड्या तैनात करण्यात आल्या आहेत. काहींनी असा दावा केला आहे की हे भूकंप इस्रायली हल्ल्यांमुळे किंवा इराणच्या अणुचाचण्यांमुळे झाले असावेत. एका एक्स पोस्टमध्ये म्हटले आहे, “इस्रायलचा हल्ला की इराणची अणुचाचणी? भूकंप नेमका कशामुळे झाला, तर्कवितर्क सुरू.” तथापि, याबाबत कोणताही ठोस पुरावा नाही आणि तज्ज्ञांनी असे दावे सावधगिरीने हाताळण्याचा सल्ला दिला आहे.
सॅटेलाइट छायाचित्रांमधून असे दिसून आले आहे की इस्रायली हल्ल्यांमुळे नतांज आणि फोर्डो यांसारख्या अणुऊर्जा केंद्रांना नुकसान झाले आहे. यामुळे भूकंप आणि अणुऊर्जा उपक्रमांमधील संभाव्य संबंधाबाबत तर्कवितर्क लढवले जात आहेत. विशेषत: फोर्डो अणुऊर्जा केंद्र, जे भूगर्भात खोलवर आहे, त्याला इस्रायली हल्ल्यांमुळे नुकसान झाल्याची माहिती आहे. काही तज्ज्ञांच्या मते, अशा हल्ल्यांमुळे भूगर्भातील संरचनांवर परिणाम होऊन भूकंपासारख्या घटना घडू शकतात. मात्र, याबाबत कोणताही ठोस पुरावा अद्याप समोर आलेला नाही.
आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था (IAEA) ने इराणमधील अणुऊर्जा केंद्रांवरील हल्ल्यांबाबत चिंता व्यक्त केली आहे. IAEA चे प्रमुख राफेल ग्रॉसी यांनी म्हटले आहे की अशा हल्ल्यांमुळे अणुऊर्जा केंद्रांचे नुकसान होऊ शकते, ज्यामुळे किरणोत्सारी गळतीचा धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यांनी इस्रायलला अशा हल्ल्यांपासून परावृत्त करण्याचे आवाहन केले आहे. युनायटेड नेशन्स सिक्युरिटी कौन्सिलमध्येही या तणावावर चर्चा होणार आहे, जिथे इराण आणि इस्रायलमधील संघर्ष कमी करण्यासाठी राजनैतिक उपाय शोधले जाणार आहेत.
देशदूतच्या व्हाट्सॲप ग्रुपला जॉईन होण्यासाठी लिंकवर क्लिक करा
