मुंबई | Mumbai
सप्टेंबर महिन्याच्या पहिल्याच दिवशी सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन खर्चावर परिणाम करणारे अनेक बदल लागू झाले आहेत. दूध, CNG, PNG, रिक्षा-टॅक्सीचे भाडे, व्यावसायिक LPG सिलिंडर तसेच वाहनांच्या किमतींमध्ये बदल झाले आहेत. दुसरीकडे, आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांसाठी इमिग्रेशन प्रक्रियेत दिलासा देणारा बदल करण्यात आला आहे. त्यामुळे घरखर्चापासून प्रवासापर्यंत नागरिकांच्या बजेटवर याचा परिणाम होणार आहे.
मुंबईत म्हशीचे दूध महाग
१. मुंबईत म्हशीच्या दुधाच्या घाऊक दरात प्रतिलिटर ९ रुपयांची वाढ झाली आहे. दर ९३ रुपयांवरून १०२ रुपये प्रतिलिटर झाला आहे. किरकोळ बाजारात परिसरानुसार ग्राहकांना साधारण ११० ते ११२ रुपये प्रतिलिटर मोजावे लागू शकतात. हा घाऊक दर २८ फेब्रुवारी २०२७पर्यंत लागू राहणार आहे. वाढत्या पशुखाद्य, वाहतूक, इंधन आणि मजुरीच्या खर्चामुळे ही दरवाढ करण्यात आली आहे.
२. CNG प्रतिकिलो २ रुपयांनी महाग
मुंबई, ठाणे, नवी मुंबई आणि MMR परिसरात CNGच्या दरात २ रुपये प्रतिकिलो वाढ झाली आहे. मुंबईत CNGचा दर ८६ रुपयांवरून ८८ रुपये प्रतिकिलो झाला आहे. MMRमध्ये मोठ्या संख्येने रिक्षा, टॅक्सी आणि बस CNGवर चालत असल्याने या वाढीचा वाहतूक खर्चावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
३. PNGही महाग
घरगुती पाइप्ड नॅचरल गॅस म्हणजेच PNGच्या दरात १ रुपया प्रति SCM वाढ करण्यात आली आहे. मुंबईत दर ५२ रुपयांवरून ५३ रुपये प्रति युनिट झाला आहे. MGLच्या नेटवर्कमधील ३० लाखांहून अधिक घरांवर याचा परिणाम होणार आहे.
४. रिक्षाचा किमान दर २७ रुपये
मुंबई महानगर प्रदेशात रिक्षाच्या भाड्यात वाढ झाली आहे. पहिल्या १.५ किलोमीटरसाठी किमान भाडे २६ रुपयांवरून २७ रुपये झाले आहे. त्यानंतरचे भाडे १८.२२ रुपये प्रतिकिलोमीटर निश्चित करण्यात आले आहे.
संपादकीय : १ सप्टेंबर २०२६ – हिमालयाचा इशारा समजून घ्यावा!
५. टॅक्सीचे किमान भाडे ३३ रुपये
काळ्या-पिवळ्या टॅक्सीचे पहिल्या १.५ किलोमीटरचे किमान भाडे ३१ रुपयांवरून ३३ रुपये झाले आहे. त्यानंतर २१.९० रुपये प्रतिकिलोमीटर आकारले जातील.
६. शेअर रिक्षा-टॅक्सीचे दरही बदलले
शेअर रिक्षाचे किमान भाडे आता १२ रुपये, तर शेअर टॅक्सीचे किमान भाडे ११ रुपये झाले आहे. अंतरानुसार शेअर प्रवासाचे कमाल दरही सुधारण्यात आले आहेत.
७. व्यावसायिक LPG सिलिंडर महाग
१ सप्टेंबरपासून १९ किलोच्या व्यावसायिक LPG सिलिंडरच्या दरात शहरानुसार वाढ झाली आहे. हॉटेल, रेस्टॉरंट, खानावळ आणि इतर व्यावसायिक वापरकर्त्यांच्या खर्चावर याचा थेट परिणाम होणार आहे. घरगुती १४.२ किलोच्या LPG सिलिंडरच्या दरात मात्र या बदलामुळे सर्वत्र वाढ झालेली नाही.
८. वाहनांच्या किमतीत वाढ
काही वाहन कंपन्यांनी सप्टेंबरपासून त्यांच्या वाहनांच्या किमती वाढवल्या आहेत. उत्पादन खर्च आणि इतर इनपुट कॉस्टमधील बदल यामागे आहेत. त्यामुळे नवीन कार खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांना मॉडेलनुसार अधिक रक्कम मोजावी लागू शकते.
९. आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांना मोठा दिलासा
महागाईच्या बातम्यांमध्ये एक दिलासादायक बदलही झाला आहे. आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांना इमिग्रेशनच्या वेळी बोर्डिंग पासवर शिक्का घेण्याची आवश्यकता राहणार नाही. इलेक्ट्रॉनिक किंवा प्रिंटेड बोर्डिंग पासच्या आधारे प्रक्रिया पूर्ण करता येणार आहे. त्यामुळे विमानतळावरील प्रक्रिया अधिक सुलभ होण्याची अपेक्षा आहे.
१०. ITR आणि LPG e-KYCची मुदत संपली
करदात्यांसाठीही १ सप्टेंबरपासून महत्त्वाचा टप्पा सुरू झाला आहे. ज्या करदात्यांना ऑडिटची आवश्यकता नाही, त्यांच्यासाठी AY 2026-27चा ITR दाखल करण्याची अंतिम मुदत ३१ ऑगस्ट २०२६ होती. मुदत चुकल्यास विलंबित विवरणपत्र आणि लागू दंडाच्या नियमांनुसार प्रक्रिया करावी लागेल.
तसेच LPG ग्राहकांसाठी e-KYCची अंतिम मुदतही ३१ ऑगस्ट होती. त्यामुळे e-KYC पूर्ण न केलेल्या ग्राहकांना पुढील काळात कनेक्शन किंवा सब्सिडीशी संबंधित अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो.
महागाईचा दुहेरी फटका
सप्टेंबरच्या सुरुवातीलाच दूध, CNG, PNG आणि सार्वजनिक वाहतुकीचे दर वाढल्याने मुंबई आणि MMRमधील नागरिकांच्या दैनंदिन खर्चावर थेट परिणाम होणार आहे. विशेषतः CNG महागल्याने रिक्षा-टॅक्सी चालकांचा खर्च वाढला असतानाच प्रवाशांसाठीही भाडेवाढ लागू झाली आहे. त्यामुळे घरखर्च आणि प्रवासाचे बजेट दोन्ही वाढण्याची शक्यता आहे.
