दिल्ली । Delhi
भारतीय पायाभूत सुविधा आणि लष्करी सज्जतेच्या इतिहासात आज एका सुवर्ण अध्यायाची नोंद झाली आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे विमान कोणत्याही धावपट्टीवर किंवा विमानतळावर नाही, तर चक्क आसाममधील एका हायवेवर यशस्वीपणे उतरवण्यात आले. दिब्रूगड येथील मोरन बायपासवर उभारण्यात आलेल्या ‘इमर्जन्सी लँडिंग फॅसिलिटी’ (ELF) वर हे ऐतिहासिक लँडिंग पार पडले. ईशान्य भारतातील अशा प्रकारची ही पहिलीच धावपट्टी असून, या यशस्वी चाचणीमुळे भारताने आपल्या वाढत्या सामर्थ्याचे दर्शन संपूर्ण जगाला घडवले आहे.
ज्या महामार्गावरून दररोज हजारो वाहने धावतात, तिथे अचानक देशाच्या पंतप्रधानांचे विमान उतरताना पाहणे हा स्थानिक नागरिकांसाठी एक थरारक अनुभव होता. हा क्षण पाहण्यासाठी मोरन बायपास परिसरात स्थानिकांनी मोठी गर्दी केली होती. हे लँडिंग केवळ एक तांत्रिक चाचणी नव्हती, तर आपत्कालीन परिस्थितीत भारतीय हवाई दल किती तत्पर आणि सज्ज आहे, याची ही मोठी प्रचिती होती. या प्रयोगामुळे भारतीय हवाई दलाच्या ताफ्यातील विमाने आता गरजेनुसार कोणत्याही विशेष धावपट्टीशिवाय थेट महामार्गाचा वापर करू शकणार आहेत.
राजकीय आणि धोरणात्मक दृष्टिकोनातून ही घडामोड अत्यंत संवेदनशील आणि महत्त्वाची मानली जात आहे. अरुणाचल प्रदेशच्या आंतरराष्ट्रीय सीमेलगत असलेल्या भागात अशा प्रकारची लँडिंग सुविधा विकसित करून भारताने आपल्या शत्रू राष्ट्रांना, विशेषतः चीनला एक कडक संदेश दिला आहे. युद्धकाळात शत्रूने हवाई दलाच्या मुख्य तळांना किंवा एअरबेसवर हल्ला करून ते निकामी केले, तरीही भारतीय फायटर जेट्स आणि मालवाहू विमाने आता थेट हायवेवरून उड्डाण करू शकतील. यामुळे सीमेवर तैनात असलेल्या सैन्याला रसद, शस्त्रास्त्रे आणि कुमक पोहोचवणे अधिक सुलभ आणि वेगवान होणार आहे.
हा केवळ लष्करी महत्त्वाचा प्रकल्प नसून, याचा मोठा फायदा नागरी सुखसोयींसाठीही होणार आहे. आसाममध्ये अनेकदा नैसर्गिक आपत्ती किंवा पुराचे संकट ओढवते, अशा वेळी मदत कार्य पोहोचवण्यासाठी या हायवे धावपट्टीचा उपयोग होऊ शकतो. तसेच आपत्कालीन आरोग्य सेवांच्या वेळी रुग्णांना एअरलिफ्ट करण्यासाठी ही सुविधा मोलाची ठरेल. यामुळे दुर्गम भागातील कनेक्टिव्हिटीमध्ये मोठी सुधारणा होणार आहे.
केंद्र सरकारच्या ‘ॲक्ट ईस्ट’ धोरणाला या प्रकल्पामुळे मोठी ताकद मिळाली आहे. ईशान्य भारताचा विकास आणि तिथली सुरक्षा व्यवस्था मजबूत करण्याच्या दिशेने हे एक निर्णायक पाऊल मानले जात आहे. महामार्गावर विमान उतरवण्याच्या या यशस्वी प्रयोगामुळे भारताची हवाई सुरक्षा यंत्रणा आता अधिक लवचिक आणि अभेद्य झाली असून, यामुळे देशाच्या सीमावर्ती भागात एक प्रकारचे ‘सुरक्षा कवच’ निर्माण झाले आहे.
