दिल्ली । Delhi
पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेल्या भीषण संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि खळबळजनक विधान केले आहे. ‘जी-७’ (G7) देशांच्या नेत्यांसोबत झालेल्या व्हिडिओ कॉन्फरन्सिंग दरम्यान ट्रम्प यांनी दावा केला की, इराणची लष्करी आणि राजकीय स्थिती सध्या अत्यंत कमकुवत झाली असून, तो देश आता शरणागती पत्करण्याच्या उंबरठ्यावर आहे. अमेरिकन माध्यमांनी या संदर्भात सविस्तर वृत्त दिले असून, ट्रम्प यांच्या मते या युद्धाचा निकाल आता स्पष्ट झाला आहे. मात्र, व्हाईट हाऊसने या विधानावर अद्याप कोणतेही अधिकृत स्पष्टीकरण दिलेले नाही.
बुधवारी पार पडलेल्या या ऑनलाइन बैठकीत ट्रम्प यांनी इराणच्या सद्यस्थितीवर कठोर भाष्य केले. जगासाठी धोका ठरणारा ‘कॅन्सर’सारखा घटक आपण यशस्वीपणे संपवला आहे, असे ते म्हणाले. विशेषतः इराणविरुद्ध सुरू असलेल्या ‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ (Operation Epic Fury) या लष्करी मोहिमेचा उल्लेख करत त्यांनी अमेरिकेच्या लष्करी यशावर भर दिला. ट्रम्प यांच्या मते, इराणमध्ये सध्या नेतृत्वाचा मोठा अभाव असून, अधिकृतपणे शरणागतीची घोषणा करण्यासाठी तिथे कोणताही सक्षम नेता उरलेला नाही.
पश्चिम आशियातील या युद्धाला आता दोन आठवडे पूर्ण होत आहेत. या काळात दोन्ही देशांकडून एकमेकांवर ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रांचा प्रचंड मारा करण्यात आला आहे. इराणच्या नेतृत्वावर तोफ डागताना ट्रम्प यांनी त्यांना ‘वेडे गुन्हेगार’ असे संबोधले. अशा प्रकारच्या घातक नेतृत्वाचा अंत करणे हा अमेरिकेसाठी आणि जगासाठी सन्मानाचा विषय असल्याचेही त्यांनी यावेळी नमूद केले. ट्रम्प यांच्या या आक्रमक पवित्र्यामुळे जागतिक राजकारणात मोठी खळबळ उडाली आहे.
एकीकडे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प इराणच्या शरणागतीचे दावे करत असताना, दुसरीकडे अमेरिकेच्याच गुप्तचर यंत्रणांनी त्यांना घरचा आहेर दिला आहे. गुप्तचर विभागाच्या ताज्या अहवालानुसार, इराणमधील सत्ताधारी नेतृत्व अद्यापही स्थिर आहे. ट्रम्प यांनी इराणमधील कट्टरतावादी सरकार हटवण्यासाठी युद्धाचा मार्ग निवडला होता, मात्र हे सरकार कोसळण्याची कोणतीही शक्यता सध्यातरी दिसत नसल्याचे या अहवालात स्पष्ट करण्यात आले आहे. यामुळे ट्रम्प यांचा दावा फोल ठरण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
इराणचे सर्वोच्च नेते अयातुल्ला खामने यांचा २८ फेब्रुवारी रोजी मृत्यू झाला. या घटनेनंतर इराणमध्ये यादवी माजेल किंवा तिथली सत्ता कमकुवत होईल, असा अंदाज वर्तवण्यात येत होता. मात्र, अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणेने म्हटले आहे की, खामने यांच्या निधनानंतरही इराणमधील अंतर्गत एकजूट कायम आहे. जर तिथे कट्टरपंथी नेतृत्व सत्तेत राहिले, तर युद्ध थांबवण्याचा मार्ग अधिक कठीण होईल, असा इशाराही या यंत्रणांनी दिला आहे. या परस्परविरोधी विधानांमुळे आणि अहवालांमुळे पश्चिम आशियातील भविष्यातील स्थितीबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली असून, व्हाईट हाऊस यावर काय भूमिका घेते, याकडे जगाचे लक्ष लागले आहे.
